5 Ağustos 2011 Cuma

Gamification: Yüzyılın Dehası



Gamification: Oyunlaştırma / İnsanların sıkıcı bulup yapmaya pek gönüllü olmayacağı eylemleri “oyun gibi” öğelerle destekleyerek zevkli, etkileşim yaratan hale getirmek.

Oyunla öğrenmek öğrenmenin en kolay yolu değil mi? Teknoloji ve tasarımı öğrenmeyi kolay ve zevkli hale getirmekten yola çıkan Gamification aslında eğitimi her yaş için sıkıcı, bitmek bilmeyen ve en kötüsü yarım yamalak kalan bir süreç olmaktan çıkarıp eğlenceli, sürekli ve istekle şevk bulan bir hale getirmek diye de özetlenebilir.

Gamification metotlarını kullanıp hayatımıza bu kavramı çabucak sokan ortamlardan bir FourSquare. FourSquare’de gittiğiniz yerlerde bulunduğunuzu FourSquare aplikasyonu ile belirtiyor karşılığında da puanlar kazanıyor, aynı aplikasyonu kullanan arkadaşlarınız arasında sıralamaya giriyor, bir yerde en çok bulunan olduğunuzdaysa da oranın “Vali / Major”ı olabiliyorsunuz.  Bu başarılarınızı ise Facebook ve Twitter’dan arkadaşlarınıza duyurarak başarılarınızı konuşulan konular haline getirebiliyorsunuz.  “İnsanlar gittikleri yerleri niye herkese duyurmaya hevesli?” türünde eleştiriler FourSquare’in yaygınlaşması ve Facebook Places’in ilgi görmesiyle artsa da gamification’ı başarıyla kullanan bu servisler bazılarının yer bildirimleri yapmalarını engelleyemiyor.

Peki bu oyunlaştırma nasıl yapılıyor? Gamification’ı anlayabilmek veya nerelerde kullanıldığını çıkarabilmek için temel bir Gamification teknikleri oluşturmak mümkün. Oyunlaştırma açılımında kullanılan  temel tekniklerden bazıları şunlar:
  • başarı "rozetleri"
  • seviyeler "kazananlar” tablosu
  • Bir görevin tamamlanma aşamalarını göstern seviye göstergesi
  • sanal para
  • Puan hediye etme veya takasına imkan sağlayan sistemler
  • Kullanıcılar arasında birbirlerine meydan okumaya imkan sağlayan sistemler
  • Aktiviteler arasına yerleştirilen “Bonus” oyunlar


 “Oyun” kelimesinin basit ve sadece eğlenceye dair algısından dolayı oyunlaştırılmış süreçlere “Ciddi Oyun / Serious Game” de deniyor.
Gamification’ın bu şekilde kullanıldığı alanlardan bazıları şunlar:
·         Çalışanlar için eğitim programları
·         Sağlıklı yaşam uygulamaları (Nike aplikasyonları gibi)
·         İnsan kaynakları hizmetleri sunan web siteleri (Monster.com’da profil değerlendirmesi gibi)
·         Alışveriş siteleri
·         İlköğretim
·         Tüketici sadakat programları (FourSquare Deals)

Kişilere hem yol gösterip hem deneyimleterek öğrenmeleri için ortam ve imkan yaratmaya dayalı. Aslında bu şekilde anlatmak biraz gamification’ın ruhuna zıt geliyor. En iyisi bir örnekle anlatmak sanırım. Diyelim ki çocuklara renkleri öğretmek istiyorsunuz. Kurguladığınız oyunda onlara “Hadi kırmızı balonu bulalım!” gibi bir yönlendirmeyle ekrandaki farklı renkli balonlar arasından kırmızı olanını seçmesini istiyoruz. Çocuk her bir balona dokunduğunda “Hayır, bu kırmızı değil, hadi kırmızı olanı bulalım.” Veya “Harika! Bu balon kırmızı!” gibi bilgilendirmelerle çocuğun aslında oyun oynarken renkleri öğrenmesi için de bir imkan yaratıyorsunuz. İşte bu en basitinden gamification yani oyunlaştırma örneği. Oyunlaştırmayı kurumsal eğitimler, kişisel gelişim, mesleki eğitimlerden tutun örgün eğitime kadar pek çok alanda kullanmak mümkün. Hatta düşünürsek ilkokuldan hala hatırladığımız bir iki konu varsa muhtemelen ilkokul öğretmenimizin ya hikayeleştirip ya da oyunlaştırarak anlatığı konular olduğunu farkedebiliriz. Öğrenmenin kolay ve eğlenceli olması kadar kalıcı olması da oyunlaştırmayla imkanlı hale geliyor.